Ảnh hưởng của tỷ giá thực và lạm phát tới cán cân thương mại giữa Việt Nam và Nhật Bản - Trần Thị Phương, Mai; Trần Việt, Trang (Tạp chí Kinh tế và Phát triển, 2026)
Vài năm trở lại đây, đặc biệt trong giai đoạn 2023–2024, lạm phát tại Nhật Bản gia tăng trở lại sau thời kỳ dài duy trì ở mức thấp, đồng thời đồng Yên suy yếu mạnh, qua đó làm nổi bật tính cấp thiết của việc xem xét lại các nhân tố vĩ mô chi phối quan hệ thương mại song phương giữa hai nước. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu này phân tích tác động của lạm phát Nhật Bản và tỷ giá thực JPY/VND đến cán cân thương mại Việt Nam – Nhật Bản. Dữ liệu chuỗi thời gian tháng giai đoạn 01/2009–12/2024 được thu thập từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, Cổng thông tin Nhật Bản và IMF (International Monetary Fund). Ba giả thuyết được kiểm định qua mô hình ARDL với các bước kiểm định đa cộng tuyến, tính dừng và đường bao. Kết quả cho thấy lạm phát và tỷ giá thực đều ảnh hưởng đáng kể đến cán cân thương mại song phương. Trong ngắn hạn, tỷ giá có tác động mạnh hơn, trong khi lạm phát thể hiện ảnh hưởng dài hạn. Nghiên cứu làm rõ mối liên hệ giữa chính sách tiền tệ Nhật Bản và thương mại Việt Nam. Kết quả cung cấp bằng chứng thực nghiệm hỗ trợ hoạch định chính sách kinh tế. Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số đề xuất được đưa ra nhằm ổn định tỷ giá, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và thúc đẩy thương mại bền vững.