Tạp chí Kinh tế và Phát triển

Áp lực bên liên quan và hiệu quả bền vững của doanh nghiệp Việt Nam: vai trò trung gian của hiệu quả tài chính và môi trường

2026-09-17T09:41:08+07:00

Nghiên cứu này xem xét mối quan hệ giữa áp lực bên liên quan, hiệu quả tài chính, hiệu quả môi trường và hiệu quả xã hội của các doanh nghiệp Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ 192 doanh nghiệp và được phân tích bằng PLS-SEM. Kết quả cho thấy áp lực bên liên quan có tác động tích cực đến hiệu quả tài chính, nhưng không tác động trực tiếp đáng kể đến hiệu quả môi trường. Thay vào đó, hiệu quả tài chính đóng vai trò trung gian trong mối quan hệ giữa áp lực bên liên quan và hiệu quả môi trường. Hiệu quả môi trường tiếp tục có tác động tích cực đến hiệu quả xã hội. Ngoài ra, quy mô doanh nghiệp làm suy yếu tác động của áp lực bên liên quan đến hiệu quả môi trường. Kết quả hàm ý rằng điều kiện tài chính là một cơ chế quan trọng giúp doanh nghiệp chuyển hóa áp lực bên ngoài thành hành động môi trường cụ thể.

Hiệu quả kế toán số thông qua số hóa và tích hợp chứng từ điện tử trong bối cảnh AI/GenAI tại Việt Nam

2026-07-01T11:28:47+07:00

Nghiên cứu kiểm định cách các nguồn lực công nghệ, quản trị dữ liệu, hỗ trợ lãnh đạo, áp lực thể chế và năng lực số - AI của nhân sự kế toán ảnh hưởng đến hiệu quả kế toán số thông qua mức độ số hóa và tích hợp chứng từ điện tử tại Việt Nam. Dựa trên quan điểm dựa trên nguồn lực, lý thuyết tân thể chế và lý thuyết hệ thống xã hội kỹ thuật, nghiên cứu đề xuất mô hình gồm năm yếu tố đầu vào, biến trung gian là mức độ số hóa và tích hợp chứng từ điện tử, và biến phụ thuộc là hiệu quả kế toán số. Dữ liệu gồm 353 phản hồi hợp lệ và được phân tích bằng PLS-SEM. Kết quả cho thấy các thang đo đạt độ tin cậy, giá trị hội tụ và giá trị phân biệt. Mô hình giải thích 64,1% biến thiên của chứng từ điện tử và 42,1% biến thiên của hiệu quả kế toán số. Kết quả cũng xác nhận vai trò trung gian của chứng từ điện tử, cho thấy hiệu quả kế toán số phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa nguồn lực số và AI thành quy trình chứng từ điện tử được tích hợp và khai thác hiệu quả.

Tác động phi tuyến của ESG đến hiệu quả hoạt động ngân hàng thương mại Việt Nam: Quan hệ hình chữ U và điểm ngưỡng

2026-05-05T08:35:40+07:00

Nghiên cứu phân tích tác động phi tuyến của các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị (ESG) đến hiệu quả hoạt động của 14 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2017-2024. Nghiên cứu sử dụng mô hình hồi quy phi tuyến với dữ liệu ESG được thu thập từ Bloomberg để kiểm định khả năng tồn tại quan hệ hình chữ U giữa ESG và hiệu quả hoạt động ngân hàng, được đo lường thông qua ROE và ROA. Đồng thời, áp dụng kiểm định Lind & Mehlum (2010) để xác nhận dạng quan hệ chữ U và kiểm tra tính vững bằng hồi quy biến công cụ hai giai đoạn (2SLS). Kết quả cho thấy ESG có tác động tiêu cực đến hiệu quả hoạt động trong giai đoạn đầu, nhưng mối quan hệ giữa ESG và ROA, ROE có dạng chữ U. Nghiên cứu cũng xác định điểm ngưỡng mà tại đó tác động của ESG thay đổi. Từ đó, nghiên cứu đưa ra một số hàm ý chính sách nhằm tăng cường thực hành ESG và nâng cao hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam.

Dự báo rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại: Tiếp cận học máy

2026-05-13T14:53:59+07:00

Nghiên cứu này áp dụng các thuật toán hồi quy học máy (Mạng nơ-ron nhân tạo, Rừng Ngẫu nhiên, và XGBoost) nhằm dự báo rủi ro thanh khoản tại 26 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2010-2023. Các mô hình được đánh giá thông qua hai chỉ số RMSE và MAE. Kết quả chỉ ra XGBoost cho sai số dự báo thấp nhất trên tập kiểm tra, tiếp đến là RF trong khi ANN cho sai số cao nhất. Những kết quả cho thấy thuật toán họ cây tăng cường vượt trội trong dự báo thanh khoản. Nghiên cứu cũng gợi ý các phương pháp áp dụng trong tương lai nhằm nâng cao chất lượng dự báo và tăng tính giải thích của kết quả.

Tác động của các thành phần vốn trí tuệ xanh đến đổi mới công nghệ xanh: Bằng chứng thực nghiệm tại các doanh nghiệp chế biến, chế tạo khu vực Đồng bằng sông Hồng

2026-09-07T09:11:51+07:00

Đổi mới công nghệ xanh trong doanh nghiệp là việc phát triển, ứng dụng công nghệ mới nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, giảm thiểu tối đa tác động đến môi trường. Mục tiêu của nghiên cứu nhằm lượng hóa, đánh giá mức độ ảnh hưởng của các thành phần của vốn trí tuệ xanh đến đổi mới công nghệ xanh tại các doanh nghiệp chế biến, chế tạo khu vực Đồng bằng sông Hồng. Nghiên cứu định lượng trên cơ sở khảo sát 146 doanh nghiệp. Kết quả chỉ ra vốn nhân lực xanh và vốn cấu trúc xanh có tác động nổi bật đến đổi mới công nghệ xanh trong khi vốn quan hệ xanh mặc dù không có tác động đến đổi mới sản phẩm xanh nhưng có tác động tích cực, có ý nghĩa thống kê đến đổi mới quy trình xanh. Nghiên cứu cho rằng các doanh nghiệp nên tập trung đầu tư nâng cao chất lượng nguồn nhân lực xanh, hoàn thiện hệ thống quản lý, nâng cấp hệ thống thông tin, chia sẻ tri thức môi trường để thúc đẩy mới công nghệ xanh, kiến tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.

Đính chính bài báo: Ảnh hưởng của mức độ thực hành ESG đến tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của doanh nghiệp – bằng chứng thực nghiệm tại các quốc gia đang phát triển khu vực châu Á

2026-09-12T22:25:37+07:00

Sau khi bài báo "Ảnh hưởng của mức độ thực hành ESG đến tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của doanh nghiệp – Bằng chứng thực nghiệm tại các quốc gia đang phát triển khu vực Châu Á" được xuất bản trên Tạp chí Kinh tế và Phát triển (Số 345, tháng 03 năm 2026, trang 13-22, DOI: https://doi.org/10.33301/JED.VI.2834), các tác giả đã phát hiện có thiếu sót tên đơn vị công tác của nhóm tác giả. Các tác giả xin đính chính lại tên đơn vị công tác như sau:
Trường Đại học Tài chính - Marketing