Cường độ năng lượng và hiệu quả tài chính: Mối quan hệ hai chiều trong các doanh nghiệp tại Việt Nam
DOI:
https://doi.org/10.33301/JED.VI.2867Từ khóa:
Cường độ năng lượng, hiệu quả tài chính, phát triển bền vững, doanh nghiệpTóm tắt
Nghiên cứu này phân tích mối quan hệ hai chiều giữa hiệu quả tài chính (ROA) và cường độ năng lượng (EI) của doanh nghiệp tại Việt Nam, nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho chính sách khuyến khích hiệu quả năng lượng và phát triển bền vững. Dữ liệu từ điều tra doanh nghiệp của Tổng cục Thống kê giai đoạn 2012–2023 được phân tích bằng hồi quy dữ liệu bảng và mô hình hệ phương trình đồng thời. Kết quả cho thấy mối quan hệ hai chiều tiêu cực có ý nghĩa thống kê giữa EI và ROA. Đóng góp chính của nghiên cứu gồm: (i) cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ hai chiều, nội sinh giữa cường độ năng lượng và hiệu quả tài chính doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển; (ii) tích hợp lý thuyết nguồn lực, giả thuyết Porter và lý thuyết nguồn lực dư thừa vào một khung giải thích thống nhất; (iii) tạo cơ sở khoa học vững chắc cho chính sách giảm cường độ năng lượng từ phía cầu và mở rộng tín dụng xanh từ phía cung tài chính.
Tài liệu tham khảo
Alavani, H. A. V. K., Shukla, R., & Patnaik, D. (2024). An assessment of the relationship between profitability and energy intensity for technology-oriented manufacturing firms in India. International Journal of Energy Economics and Policy, 14(4), 538–549. https://doi.org/10.32479/ijeep.16344
Arellano, M., & Bond, S. (1991). Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations. The Review of Economic Studies, 58(2), 277–297. https://doi.org/10.2307/2297968
Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
Blundell, R., & Bond, S. (1998). Initial conditions and moment restrictions in dynamic panel data models. Journal of Econometrics, 87(1), 115–143. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(98)00009-8
Brucal, A., Javorcik, B., & Love, I. (2019). Good for the environment, good for business: Foreign acquisitions and energy intensity. Journal of International Economics, 121, 103247. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2019.05.002
Dobre, E., Stanila, G. O., & Brad, L. (2015). The influence of environmental and social performance on financial performance: Evidence from Romania's listed entities. Sustainability, 7(3), 2513–2553. https://doi.org/10.3390/su7032513
Duong, K. D., Huynh, T. N., Nguyen, D. V., & Le, H. T. P. (2022). How innovation and ownership concentration affect the financial sustainability of energy enterprises: Evidence from a transition economy. Heliyon, 8, e11674. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e11674
Faisal, M., Ahmad, A., Riaz, S., & Rahman, Z. U. (2021). The impact of resource efficiency actions on firm performance: Moderating role of eco-investment and production cost. International Journal of Management Research and Emerging Sciences, 11(4). https://doi.org/10.56536/ijmres.v11i4.161
Frank, M. Z., & Goyal, V. K. (2009). Capital structure decisions: Which factors are reliably important? Financial Management, 38(1), 1–37. https://doi.org/10.1111/j.1755-053X.2009.01026.x
Greene, W. H. (2018). Econometric Analysis (8th ed.). Pearson Education.
Hansen, L. P. (1982). Large sample properties of generalized method of moments estimators. Econometrica, 50(4), 1029–1054. https://doi.org/10.2307/1912775
Im, K. S., Pesaran, M. H., & Shin, Y. (2003). Testing for unit roots in heterogeneous panels. Journal of Econometrics, 115(1), 53–74. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(03)00092-7
Imbruno, M., & Ketterer, T. D. (2018). Energy efficiency gains from importing intermediate inputs: Firm-level evidence from Indonesia. Journal of Development Economics, 135, 117–141. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2018.06.014
Lakkanawanit, P., Dungtripop, W., Suttipun, M., & Madi, H. (2022). Energy conservation and firm performance in Thailand: Comparison between energy-intensive and non-energy-intensive industries. Energies, 15(20), 7532. https://doi.org/10.3390/en15207532
Levin, A., Lin, C. F., & Chu, C. S. J. (2002). Unit root tests in panel data: Asymptotic and finite-sample properties. Journal of Econometrics, 108(1), 1–24. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(01)00098-7
Lui, A. K. H., Lo, C. K. Y., Ngai, E. W. T., & Yeung, A. C. L. (2021). Forced to be green? The performance impact of energy-efficient systems under institutional pressures. International Journal of Production Economics, 239, 108213. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2021.108213
Moon, H., & Min, D. (2020). A DEA approach for evaluating the relationship between energy efficiency and financial performance for energy-intensive firms in Korea. Journal of Cleaner Production, 255, 120283. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.120283
Ngân hàng Thế giới (2023). Viet Nam – World Bank Enterprise Survey 2023. Washington DC: World Bank Group.
Nguyen, O. T. K., Buertey, S., Pham, T. H., Nguyen, D. V., & Tan, P. D. (2025). Environmental disclosure and firm financial performance in Vietnam’s manufacturing and energy sectors. Discover Sustainability, 6, 1425. https://doi.org/10.1007/s43621-025-02195-5
Porter, M. E., & van der Linde, C. (1995). Toward a new conception of the environment-competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97–118. https://doi.org/10.1257/jep.9.4.97
Roodman, D. (2009). How to do xtabond2: An introduction to difference and system GMM in Stata. The Stata Journal, 9(1), 86–136. https://doi.org/10.1177/1536867X0900900106
Tuân, N. P. (2012). An Empirical Study of Firm Environmental and Financial Performance: Evidence from Small and Medium Manufacturing Firms in Vietnam. VNU Journal of Science, Economics and Business, 28(5E), 1–16.
VnDirect (2023). Báo cáo ngành điện Việt Nam 2023. Công ty Chứng khoán VnDirect, Hà Nội.
VNEEP (2020). Báo cáo Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019–2030. Bộ Công Thương, Hà Nội.
Waddock, S. A., & Graves, S. B. (1997). The corporate social performance-financial performance link. Strategic Management Journal, 18(4), 303–319. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199704)18:4<303::AID-SMJ869>3.0.CO;2-G
Wang, Q., Zhang, C., & Li, R. (2022). Does financial efficiency contribute to improvement in energy efficiency? Evidence from BRICS and the next 11 countries. Management of Environmental Quality, 34(2), 446–463. https://www.emerald.com/meq/article/34/2/446
Wen, H., Lee, C.-C., & Zhou, F. (2021). Green credit policy, credit allocation efficiency and upgrade of energy-intensive enterprises. Energy Economics, 94, 105099. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2020.105099
Wihandoko, I., Zakaria, A., & Ulupui, I. G. K. A. (2022). Influence of profitability, leverage, and environmental costs on environmental performance. Jurnal Akuntansi, Perpajakan dan Auditing, 3(3), 608–625. https://doi.org/10.21009/japa.0303.07
Wooldridge, J. M. (2010). Econometric Analysis of Cross-Section and Panel Data (2nd ed.). MIT Press.
Yemelyanov, O., Symak, A., Petrushka, T., Lesyk, R., & Lesyk, L. (2021). Criteria, indicators, and factors of the sustainable energy-saving economic development: The case of natural gas consumption. Energies, 14(18), 5999. https://doi.org/10.3390/en14185999
Zellner, A., & Theil, H. (1962). Three-stage least squares: Simultaneous estimation of simultaneous equations. Econometrica, 30(1), 54–78. https://doi.org/10.2307/1911287
Ziaei, S. M. (2021). The impact of corporations and banking system leverage on renewable energy: Evidence from selected OECD countries. Renewable Energy Focus, 37, 68–83. https://doi.org/10.1016/j.ref.2021.01.003
