Tác động của vốn xã hội liên kết đến hạnh phúc chủ quan: Vai trò điều tiết của trách nhiệm giải trình
DOI:
https://doi.org/10.33301/JED.VI.3140Từ khóa:
Hạnh phúc chủ quan, Nông thôn, Trách nhiệm giải trình, Vốn xã hội liên kết, Việt NamTóm tắt
Bài báo nghiên cứu tác động của vốn xã hội liên kết đến hạnh phúc chủ quan (SWB) dưới ảnh hưởng điều tiết của trách nhiệm giải trình. Sử dụng dữ liệu Khảo sát Hộ gia đình Tiếp cận Nguồn lực (VARHS) tại nông thôn Việt Nam giai đoạn 2016–2020 và mô hình hồi quy hiệu ứng cố định, kết quả cho thấy vốn xã hội liên kết thúc đẩy SWB; nhưng hiệu ứng này giảm khi trách nhiệm giải trình tăng. Cụ thể, trách nhiệm giải trình làm giảm lợi ích từ các kết nối theo chiều dọc thông qua kiểm soát quyền tùy ý của chủ thể quyền lực và thúc đẩy phân bổ nguồn lực công theo quy tắc chính thức thay vì quan hệ cá nhân. Kết quả góp phần mở rộng các lập luận hiện có về vai trò của vốn xã hội liên kết đối với SWB khi chỉ ra tác động này không đồng nhất mà phụ thuộc vào điều kiện trách nhiệm giải trình, đồng thời gợi ý chính sách tăng cường trách nhiệm giải trình nhằm nâng cao SWB theo hướng công bằng và bền vững.
Tài liệu tham khảo
Anh, N. T. T., & Anh, T. Q. (2015). Social capital in rural areas of Vietnam and its impact on households’ life satisfaction. Journal of Economics and Development, 17(3), 60-88. https://doi.org/10.33301/2015.17.03.04
Baltagi, B. H. (2008). Econometric analysis of panel data (4th ed.). John Wiley & Sons.Bourdieu, P. (1986). The forms of capital”, in: J. G. Richardson (Ed.). Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, Greenwood Press, pp. 241–258.
Bovens, M. (2007). Analysing and assessing accountability: A conceptual framework 1. European Law Journal, 13(4), 447-468. https://doi.org/10.1111/j.1468-0386.2007.00378.x
Chính phủ. (2021). Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2021 về Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021–2030.
Huynh Ngoc Chuong & Nguyen Chi Hai (2023). Measuring household social capital in rural Vietnam using MIMIC approach. Cogent Economics & Finance, 11(2), 2268758. https://doi.org/10.1080/23322039.2023.2268758
Chuong, H. N. (2023). The role of social capital in shaping livelihood for rural Vietnamese households. PLoS One, 18(12), e0295292. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0295292
Chuong, H. N. (2024). Exploring the structure of household social capital in rural Vietnam: Applying Bayesian network approach. Plos One, 19(7), e0305194. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0305194
Duan, N., Lu, H., & Lyu, H. (2025). Connection and happiness: an interactive study of social media, social capital, and the subjective well-being of international students. Frontiers in Psychology, 16, 1548663. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1548663
Ferrer‐i‐Carbonell, A., & Frijters, P. (2004). How important is methodology for the estimates of the determinants of happiness?. The Economic Journal, 114(497), 641-659. https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2004.00235.x
Granovetter, M. S. (1973). The strength of weak ties. American Journal of Sociology, 78(6), 1360-1380. https://doi.org/10.1086/225469
Gómez-Balcácer, L., Somarriba Arechavala, N., & Gómez-Costilla, P. (2023). The importance of different forms of social capital for happiness in Europe: A multilevel structural equation model (GSEM). Applied Research in Quality of Life, 18(1), 601–624. https://doi.org/10.1007/s11482-022-10097-1
Kamarudin, N., Yen, S. H., & See, K. F. (2020). Social Capital and Subjective Well-Being in Malaysia. Malaysian Journal of Social Sciences and Humanities (MJSSH), 5(6), 1–10. https://doi.org/10.47405/mjssh.v5i6.424
Laishram, C. & Haokip, K. (2023). Implications of social capital on life satisfaction in a stratified society: gendering the bonding, bridging, and linking framework using representative samples of India. Quality & Quantity, 57(4), 3039–3063.
Lee, J. E., & Bae, S. M. (2022). The relationship between social capital, the happiness of others, and the happiness of Korean adults: A national sample study. Psychiatry Investigation, 19(11), 958-964. https://doi.org/10.30773/pi.2022.0050
Ngamaba, K. H., Panagioti, M., & Armitage, C. J. (2018). Income inequality and subjective well-being: a systematic review and meta-analysis. Quality of Life Research, 27(3), 577-596. https://doi.org/10.1007/s11136-017-1719-x
Nguyen, T., & Le, A.T. (2026). The Role of Social Capital in Subjective Well-being among Rural Populations across Income Groups: A Study from Vietnam. Journal of Happiness Studies, 27(6), 102. https://doi.org/10.1007/s10902-026-01084-6
Núñez-Naranjo, A., Morales-Urrutia, X., & Simbaña-Taipe, L. (2024). Social capital, education, and subjective well-being in Ecuador. Frontiers in Sociology, 9, 1417538. https://doi.org/10.3389/fsoc.2024.1417538
Schneider, S. M. (2016). Income inequality and subjective well-being: Trends, challenges, and research directions. Journal of Happiness Studies, 17(4), 1719-1739. https://doi.org/10.1007/s10902-015-9655-3
Schlossarek, M., Harmáček, J., Seidlová, A., & Suchá, L. (2024). Inequalities and social capital as factors of subjective well-being: case study from Western Province, Zambia. Journal of Happiness Studies, 25(7), 93. https://doi.org/10.1007/s10902-024-00778-z
Takahashi, K., Thuy, N.T.M., Poudel, K.C. et al (2011). ‘Social capital and life satisfaction: a cross-sectional study on persons with musculoskeletal impairments in Hanoi, Vietnam’. BMC Public Health, 11, 206. https://doi.org/10.1186/1471-2458-11-206
Thủ tướng Chính phủ. (2020). Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03 tháng 6 năm 2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Woolcock, M. (2001). The place of social capital in understanding social and economic outcomes. Canadian Journal of Policy Research, 2(1), 11-17.
Wooldridge, J. M. (2016). Introductory econometrics: a modern approach (Sixth edition.. ed.). Boston : Cengage Learning.
